Sinh kế & Biến đổi khí hậu

Ứng phó với biến đổi khí hậu cho cộng đồng nghèo ven biển tỉnh Bến Tre

Bối cảnh

Serious drought and saline intrusion in Ben Tre 2016

Tình trạng khô hạn ở Bến Tre vào năm 2016

Biến đổi khí hậu toàn cầu đang ngày càng gây ra những tác động trực tiếp đến điều kiện sống của một lượng lớn cư dân ở các nước đang phát triển, nơi họ phải dựa nhiều vào điều kiện tự nhiên.Những người sống bằng nghề nông nghiệp, ngư nghiệp là những người dễ bị tổn thương nhất. Những thảm hoạ thiên nhiên như bão, lụt, hạn hán và xâm nhập mặn đang diễn ra ngày càng thường xuyên và nặng nề hơn trong những năm gần đây đã làm hao tổn tài sản và những khoản đầu tư của người dân và đẩy nhiều người dân vào tình trạng nghèo đói.

Tình hình hạn hán và nhiễm mặn ở Bến Tre và những tỉnh khác ở Đồng bằng Sông Cửu Long vào đầu năm 2016 đã được chính phủ công bố là thảm hoạ thiên nhiên. Việc thiếu hụt nước ngọt phục vụ sinh hoạt cho con người và sản xuất nông nghiệp đang ảnh hưởng nghiêm trọng đến những người nghèo sống ven biển.

Nước mặn đã xâm nhập khoảng 45 – 65km các cửa sông chính và toàn bộ nguồn nước của tỉnh Bến Tre đã bị nhiễm mặn ở tỷ lệ 1‰. Hơn 20,000 héc ta diện tích lúa vụ Xuân Hè đã bị mất, khoảng 8,500 héc ta cây ăn quả đã bị hư hỏng một phần. Hơn 98,000 hộ (khoảng 400,000 dân) thiếu nước sạch bởi vì họ không có đủ vật dụng chứa nước mưa.

Vai trò của MCNV

A family lacks fresh water

Các gia đình thiếu nước ngọt sinh hoạt

MCNV đã nhanh chóng phản hồi với những vấn đề biến đổi khí hậu ở tỉnh Bến Tre cho nhóm những người nghèo nhất đang phải chịu nhiều thiệt hại nhất từ tình trạng hạn hán và ngập mặn. Mục tiêu của MCNV là tạo ra một cơ chế bền vững để có thể giúp người nghèo duy trì và từng bước thay đổi những sinh kế của họ để thích ứng với những điều kiện thiên nhiên khó khăn hơn.

Từ tháng 5 năm 2016, MCNV đã cho các gia đình vay vốn để xây dựng những bồn chứa nước lớn để dự trữ nước mưa sử dụng cho mùa khô. Các khoản vay được chi từ dự án tài chính vi mô huyện Bình Đại đã giúp cho người dân có thể xây dựng được các bồn chứa nước lớn với dung tích khoảng 3m3. Người vay sẽ dễ dàng xoay xở để trả lại khoản vay vì họ được trả dần hàng tháng trong vòng từ 12 đến 24 tháng. Cho đến tháng Tám năm 2016, đã có 150 hộ vay vốn từ dự án của MCNV để xây 286 bồn chứa nước với tổng dung tích là 858m3. Khoản vay cho mục đích xây bồn chứa nước này sẽ tiếp tục được giải ngân trong suốt năm tới để nhiều hộ nghèo có thể tiếp cận để được sử dụng nước sạch. Và với hình thức vay vốn quay vòng như thế này, sẽ có nhiều hộ dân nhận được sự hỗ trợ của dự án để sử dụng nước sạch.

A mushroom production workshop

Một xưởng sản xuất nấm

Với nguồn tài chính hỗ trợ từ Quỹ Jumpstart, MCNV đã hợp tác với Hội phụ nữ tỉnh Bến Tre để thành lập các hợp tác xã của phụ nữ nhằm giúp tạo ra các công việc và thu nhập ổn định cho phụ nữ nghèo. Những công việc này giúp các gia đình nghèo thích ứng với biến đổi khí hậu bằng việc giảm sự phụ thuộc vào nông nghiệp. Năm nhóm hợp tác của phụ nữ đã được thành lập ở huyện Bình Đại và huyện Ba Tri để sản xuất nấm và cá khô. Hoạt động này dự kiến sẽ tạo ra công ăn việc làm cho ít nhất 100 phụ nữ nghèo. Những hợp tác xã này sẽ là thử nghiệm đầu tiên nhiều mô hình sản xuất khác dự kiến sẽ được thành lập trong tương lai.

Định hướng tương lai

MCNV mong muốn thành lập một trang thông tin điện tử cung cấp các kiến thức về sinh kế thích ứng với biến đổi khí hậu để chia sẻ những kinh nghiệm của chúng tôi trong việc giúp các cộng đồng nghèo cải thiện sinh kế. Chúng tôi tin rằng điều này sẽ có ích đối với các khu vực khác nơi người dân cũng đang phải đối mặt với vấn đề tương tự.

First members of dried fish women cooperative

Những thành viên đầu tiên của hợp tác xã sản xuất cá khô

Đồng thời MCNV cũng đang tìm kiếm các chương trình Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp (CSR) để tặng bồn chứa nước cho các trường mẫu giáo, trung tâm y tế xã và nhà tình thương cho những gia đình rất nghèo ở Bến Tre. Chúng tôi nhận thấy cần tổ chức rộng rãi các đợt tập huấn về sinh kế có tính thích ứng để nâng cao nhận thức cho mọi người chuẩn bị sẵn sàng cho những tác động không mong muốn của biến đổi khí hậu.

Các tác động của biến đổi khí hậu đối với đời sống là rất phức tạp và nhiều cộng đồng nghèo sẽ cần sự hỗ trợ toàn diện để thích ứng với tình hình mới. MCNV mong rằng sẽ tìm được thêm đối tác phát triển để thực hiện các nghiên cứu thực địa và đưa ra những giải pháp sáng tạo để có thể giúp người nghèo vượt qua những thách thức của biến đổi khí hậu và ổn định cuộc sống.

Những hoạt động nêu trên của MCNV đối với lĩnh vực khí hậu còn khá là mới mẻ. Tuy nhiên, chúng tôi cam kết hỗ trợ các cộng đồng nghèo chuyển đổi những sinh kế của họ một cách hiệu quả và sáng tạo nhất để những nỗ lực này sẽ mang lại kết quả tốt và bền vững cho người nghèo.