Blog

Các rối loạn tâm thần và hành vi (RLTT & HV) ở trẻ em và thanh thiếu niên rất phổ biến, ảnh hưởng đến khoảng 20% trẻ em và thanh thiếu niên trên thế giới. Theo nghiên cứu, ở Việt Nam có khoảng 10-20% học sinh có các vấn đề sức khỏe tâm lý, tâm thần cần được theo dõi, tư vấn và chữa trị. Các vấn đề chính trong RLTT & HV là rối loạn cảm xúc, ứng xử, tăng động, có vấn đề với bạn bè, chống đối thầy cô và ba mẹ, trầm cảm, lo âu… dẫn đến việc học sinh sa sút trong học tập và có ý tưởng tiêu cực.

Trước thực trạng SKTT và các yếu tố liên quan đến học sinh có vấn đề SKTT, vào tháng 5/2017, tổ chức Ủy ban Y tế Hà Lan – Việt Nam (MCNV) phối hợp với Sở Giáo dục và Đào tạo tiến hành khảo sát thực trạng SKTT tại 3 Trường THPT Vĩnh Linh, THPT A Túc (Đakrông) và THPT Đông Hà. Kết quả của cuộc khảo sát ở Trường THPT Vĩnh Linh cho thấy, có 104 em (9,03%) có vấn đề về SKTT, 56 em (5,01%) rối loạn về cảm xúc, 27 em (2,42%) có rối loạn về hành vi, 21 em (1,88%) tăng động, 19 em (1,7%) có vấn đề về bạn bè và 22 em (1,97%) có vấn đề về tiền xã hội. Các yếu tố liên quan đến học sinh có vấn đề về SKTT gồm: Hoàn cảnh kinh tế gia đình, số anh chị em trong gia đình, kết quả học tập, số lượng bạn thân… Dựa trên kết quả khảo sát này, MCNV cùng với Sở Giáo dục và Đào tạo quyết định chọn Trường THPT Vĩnh Linh để thực hiện mô hình điểm về SKTT học sinh THPT với các can thiệp toàn diện.

Theo đó, dưới sự hướng dẫn của cán bộ MCNV, Trường THPT Vĩnh Linh chọn ra 13 giáo viên tích cực và tâm huyết, trong đó có ban giám hiệu và các giáo viên bộ môn cùng cán bộ y tế trường học tham gia. Nhóm giáo viên được cung cấp các kiến thức cơ bản về SKTT & RLHV, các phương pháp kỹ năng cơ bản về tư vấn cho học sinh qua 2 lớp tập huấn nhằm giúp các em có thể tự giải quyết các vấn đề và vượt qua khó khăn của mình. Ban giám hiệu nhà trường đã chọn tư vấn cho 14 em học sinh có vấn đề về RLHV, sử dụng bộ câu hỏi HDQ 25 để khảo sát tình trạng SKTT cho học sinh khối 10 qua Google Driver. Tiếp đó, ban quản lý dự án tổ chức hội thảo để chia sẻ các phương pháp trong giáo dục RLHV học sinh với giáo viên toàn trường; chia sẻ mục đích, nội dung và hoạt động của dự án cũng như một vài kết quả hoạt động của nhóm giáo viên với toàn thể giáo viên chủ nhiệm để nhận được sự phối hợp và hỗ trợ. Để dự án phát huy hiệu quả cao và tạo sự kết nối, 2 tuần một lần, các giáo viên tổ chức buổi họp để trực tiếp chia sẻ kinh nghiệm và kết quả tư vấn hoặc trao đổi các vấn đề gặp phải trong quá trình thực hiện trên facebook kín của nhóm. Ngoài ra, nhóm giáo viên này cũng được học hỏi kinh nghiệm trực tiếp từ những tư vấn của các bác sĩ tâm lý của Bệnh viện Tâm thần Đà Nẵng.

Thầy giáo Trương Đình Hóa, chủ nhiệm lớp 12A3 chia sẻ: “Qua 2 đợt tập huấn, chúng tôi nhận ra rằng rối loạn SKTT không phải là bệnh “điên” như nhiều người lầm tưởng mà là các rối loạn về hành vi của học sinh. Các phương pháp giải quyết vấn đề của chương trình tập huấn đã giúp chúng tôi rất nhiều trong việc giao tiếp, nói chuyện, giáo dục với học sinh và người thân của các em. Hiện tại, chúng tôi có khá đầy đủ kiến thức và kỹ năng để phát hiện học sinh nào có RLHV, học sinh nào cần ưu tiên tư vấn và hỗ trợ trước”. Thầy Hóa là một trong những giáo viên tích cực trong chương trình, giúp đỡ nhiều em học sinh lấy lại trạng thái tâm lý bình thường và cải thiện hiệu quả học tập. Đến nay, thầy Hóa đã giúp đỡ 8 em học sinh lấy lại thăng bằng trong cuộc sống và ổn định hơn trong học tập. Điển hình như có một em thường biểu hiện trầm cảm, lầm lỳ, ít tiếp xúc với ba mẹ và các bạn trong lớp. Nguyên nhân là vì bố mẹ định hướng và thúc ép em học các môn tự nhiên để thi vào ngành kế toán trong khi em học khá tốt các môn xã hội và muốn thi vào ngành tiếng Trung. Trước sức ép từ gia đình, em ngày càng ít nói và có cảm giác bạn bè trong lớp xa lánh mình. Sau khi được tập huấn, và nắm bắt trường hợp của em này, thầy Hóa tiến hành tiếp cận, tạo niềm tin và tâm sự, chia sẻ cùng em. Tiếp đó, thầy Hóa lên phương án can thiệp bằng cách trò chuyện với bố mẹ em để vận động, phân tích cho phụ huynh nhận ra vấn đề. Từ đó, họ điều chỉnh hành vi phù hợp đối với con mình. Thầy Hóa tiếp tục tạo điều kiện để em tham gia các hoạt động của lớp để tiếp xúc, giao tiếp với các bạn trong lớp nhiều hơn. Thầy cũng trò chuyện, chia sẻ với các cô, thầy giáo bộ môn để có sự quan tâm, hỗ trợ học sinh của mình. Hiện nay, học sinh này đã vui vẻ với bố mẹ, giao tiếp, hòa đồng với bạn bè và hiệu quả học tập cao hơn trước…

Nhờ sự tư vấn, theo dõi tích cực của nhóm giáo viên nên đa số học sinh Trường THPT Vĩnh Linh đã tự giác đưa ra những kế hoạch để thay đổi bản thân theo hướng tích cực như ít nghỉ học hơn, tự giác tìm thầy, bạn để hỗ trợ học bài, sắp xếp thời gian học bài khoa học, chú ý và tự giác ăn sáng để có sức khoẻ cho học tập, hạn chế các hành vi làm ảnh hưởng đến bạn bè… Qua gặp gỡ trao đổi, các bậc phụ huynh chia sẻ rằng, họ đã có sự thay đổi đáng kể trong vấn đề SKTT của học sinh, từ đó, hợp tác tốt với giáo viên trong quá trình giáo dục tâm lý cho con em mình.

Nói về hiệu quả của dự án “Sức khỏe tâm thần học sinh THPT tại trường học”, cô giáo Lê Thị Chí, Phó Hiệu trưởng Trường THPT Vĩnh Linh cho biết: “Sau gần 1 năm triển khai, dự án đã đạt được những kết quả nhất định. Nhà trường đã thấy được kết quả làm việc của nhóm giáo viên thông qua việc tư vấn cho các em học sinh có RLHV và nhận thấy sự cần thiết của tổ tư vấn nên đã quyết định thành lập Ban tư vấn học đường (từ tháng 11/2017) do hiệu trưởng làm trưởng ban, phó hiệu trưởng làm phó ban trực. Ban gồm có 37 cán bộ, giáo viên, trong đó có các giáo viên đã được tham gia dự án SKTT học sinh làm chủ chốt. Ngoài ra, trường cũng tạo điều kiện để các giáo viên tham gia đầy đủ các buổi tập huấn, hội thảo do dự án hỗ trợ”.

Trao đổi thêm với chúng tôi, bác sĩ Nguyễn Thị Ngọc Lan, cán bộ phụ trách mảng tâm thần, văn phòng Ủy ban Y tế Hà Lan – Việt Nam tại Quảng Trị cho hay, bên cạnh những kết quả đạt được, dự án vẫn gặp một số khó khăn nhất định. Đại đa số giáo viên chưa có nhiều kinh nghiệm trong giáo dục SKTT cho học sinh. Nhận thức về SKTT của một số giáo viên, học sinh và phụ huynh chưa thật đầy đủ, đúng đắn nên gây khó khăn cho công tác tư vấn. Công việc của giáo viên nhiều, quỹ thời gian hạn hẹp vì thế ảnh hưởng không ít đến công tác giáo dục SKTT cho học sinh.… “Thời gian tới, MCNV sẽ tiếp tục quan tâm, tạo điều kiện tập huấn cho đội ngũ cốt cán làm công tác giáo dục SKTT cho học sinh. Chúng tôi cũng mong rằng, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Quảng Trị sớm có hướng dẫn cụ thể về chế độ, kinh phí cho hoạt động tư vấn tâm lý cho học sinh trong trường phổ thông để các thầy cô giáo yên tâm công tác”, bác sĩ Lan cho biết thêm.

Theo Trần Tuyền, Báo Quảng Trị

Từ ngày 12 đến ngày 20 tháng 3 năm 2018, ông Guus Paardekooper, tổng giám đốc MCNV đã có chuyến công tác và làm việc tại Việt Nam để huy động các đối tác tiềm năng cùng phát triển Chương trình Chuỗi giá trị Trái Thanh long. Cùng tham gia chương trình lần này có giám đốc của Công ty Đất, Nước và Lương thực “Land Water Food Consult” và Công ty Bureau Leeters đến từ Hà Lan. Phía Việt Nam có sự tham gia của Hội Nông dân Việt Nam (VNFU).

Đoàn đại biểu đã tham gia một loạt các cuộc họp với các đối tác quan trọng để bàn luận về chương trình và trao đổi về những cơ hội hợp tác trong tương lai. Đoàn đại biểu Liên minh Châu âu tại Việt Nam, ĐSQ Hà Lan, ĐSQ Úc, cũng như các tổ chức phi chính phủ nước ngoài khác như GIZ và Helvetas thể hiện sự quan tâm và sẵn sàng hợp tác để thực hiện chương trình. Nhóm cũng có những trao đổi chuyên sâu với cấp chính quyền địa phương tại Quảng Trị, Long An và Bình Thuận cũng như các đối tác địa phương như các hợp tác xã sản xuất, các nhóm mua, cơ sở chế biến, các viện nghiên cứu và công ty xuất khẩu. Nhóm sẽ xúc tiến tìm kiếm các thị trường xuất khẩu cao cấp như thị trường châu Âu.

Đoàn đại biểu trong cuộc gặp và làm việc với ĐSQ Hà Lan tại VN

Thanh long là loại cây phù hợp với điều kiện khí hậu khắc nghiệt, đồng thời phù hợp với chiến lược thích ứng với biến đổi khí hậu tại Việt Nam. Cây thuộc họ Hylocereus, xương rồng, do đó có khả năng chịu hạn cao. Người nông dân nhận thức được điều này, do đó diện tích trồng thanh long tăng nhanh trong những năm qua, giúp cải thiện đời sống cho người nông dân so với việc trồng lúa.

Tuy nhiên, diện tích mở rộng nhanh này cũng tiềm ẩn những rủi ro, do quá trình sản xuất, sử dụng không bền vững đầu vào, mối đe dọa ngày càng tăng của sâu bệnh và bệnh tật, do đó cho ra sản phẩm kém chất lượng. Điều này cũng ảnh hưởng đến cơ hội kết nối và tiếp cận thị trường (trong nước và quốc tế). Hơn nữa, việc làm trong các khu vực sản xuất lớn sẽ trở nên phụ thuộc vào chỉ một cột trụ kinh tế, làm cho lao động và việc làm trong khu vực trở nên nhạy cảm với thiên tai. Sản xuất chính trong khu vực nằm ở các tỉnh Bình Thuận, Tiền Giang và Long An. Các tỉnh khác, như Quảng Trị, ngày càng quan tâm đến việc mở rộng diện tích trồng thanh long. Do đó, chính quyền địa phương đã củng cố tầm quan trọng của sáng kiến ​​này.

Ông Guus Paardekooper, tổng giám đốc MCNV gặp và làm việc với ông Phạm Tiến Nam, phó chủ tịch Hội Nông dân Việt Nam

Gặp và làm việc tại ĐSQ Úc tại Hà Nội

Mục tiêu tổng quát của dự án là thực hiện chuỗi giá trị vững chắc của thanh long ở các tỉnh miền Nam Việt Nam, dựa trên thực tiễn sản xuất và phân phối bền vững, theo định hướng thị trường đầu ra và vị trí thị trường trong nước và quốc tế lâu dài, từ đó tạo ra sự bền vững tăng trưởng kinh tế và việc làm.

Chương trình được thực hiện sẽ đóng góp đáng kể vào các mục tiêu thiên niên kỷ tại VN. Với 4 gói can thiệp hoàn chỉnh, gồm có Phân tích chuỗi giá trị và quan hệ đối tác, Nghiên cứu ứng dụng, thử nghiệm và hỗ trợ kỹ thuật canh tác và sau thu hoạch, Quản lý tri thức, và Phát huy các thông lệ tốt, chương trình dự kiến hỗ trợ cho 1000 nông dân tiến tới thực hành tốt trong vòng 5 năm, đồng thời giúp đỡ các hộ gia đình trong vùng dự án phát triển mô hình sinh kế mới để cải thiện thu nhập và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Ngày 19/3, MCNV đã phối hợp với Đoàn trường Trung học Phổ thông Vĩnh Linh truyền thông lồng ghép về sức khoẻ tâm thần (SKTT) thông qua Diễn đàn thanh niên với chủ đề “Xây dựng tình bạn đẹp – Nói không với bạo lực học đường”. Đây là một trong những hoạt động đã cam kết thực hiện giữa MCNV, Sở Giáo dục – Đào tạo Quảng Trị và Trường Trung học phổ thông Vĩnh Linh của dự án Chăm sóc SKTT học sinh giai đoạn 2017 -2018 nhằm nâng cao nhận thức của học sinh về SKTT.

Buổi truyền thông được thực hiện trong tiết chào cờ đầu tuần với sự tham gia hơn 600 học sinh của 16 lớp học khối 10 và khối 12.

Thông qua các vở kịch do học sinh tự xây dựng cùng với phương pháp tương tác (trao đổi) với học sinh, buổi truyền thông đã giúp các em nhận biết nguyên nhân của bạo lực học đường là do học sinh có vấn đề về: hành vi, cảm xúc, nhóm bạn và kỹ năng tiền xã hội. Từ đó đã giúp cho các em xác định các biện pháp phù hợp để hạn chế “Bạo lực học đường”.

Kịch truyền thông về phòng chống BL học đường do các bạn học sinh THPT Vĩnh Linh biểu diễn

Ngày 5 tháng 3 năm 2018, Trường Đại học Y tế Công cộng Hà Nội tổ chức một sự kiện chào đón 10 sinh viên theo học Thạc sỹ Y tế Công cộng đến từ trường Đại học Khoa học Y tế Lào (UHS). Đây là nhóm sinh viên đầu tiên tham gia chương trình Thạc sỹ Y tế Công cộng hai năm, nằm trong khuôn khổ hợp tác giữa hai trường đại học, trong đó có các hoạt động nghiên cứu cả ở Lào và Việt Nam.

Hiệu Trưởng trường Đại học Y tế Công cộng Hà Nội, Giáo sư Bùi Thị Thu Hà, đã trình bày lịch trình học trong 8 tháng tới tại Hà Nội.
Các bạn sinh viên sẽ theo học chương trình Thạc sỹ Y tế Công cộng gồm các mô-đun về sức khoẻ bà mẹ và trẻ em, quản lý bệnh viện, tài chính y tế, thống kê sinh học, làm giảm khoảng cách giữa nghiên cứu và hoạch định chính sách, dịch tễ học, sức khoẻ môi trường và các chủ đề khác. Trong năm thứ hai, học viên Thạc sỹ Y tế Công cộng trở lại Đại học Khoa học Y tế Lào ở Viêng Chăn để chuẩn bị luận án và một số hội thảo nghiên cứu.

Nền giáo dục qua biên giới mang tính đột phá này được EU tài trợ trong khuôn khổ chương trình LEARN (Công bằng qua Mạng Phân tích chính sách và Nghiên cứu) trong 5 năm nhằm nâng cao năng lực của các cơ sở y tế công cộng ở Lào. Chương trình LEARN tập hợp nhiều đối tác làm việc trong lĩnh vực giáo dục và chính sách y tế cho mục đích này. Tham dự buổi lễ khai mạc tại Hà Nội là đại diện của đối tác LEARN, gồm có Viện Y tế Công cộng Lào (Quyền Giám đốc TS. Sengchanh Kounnavong), Trường Đại học Y tế Công cộng (TS. Nguyễn Thanh Hà), Trường Đại học Khoa học Y tế Lào (TS. Vanphanom Sychareun), MCNV (Giám đốc Quốc gia Lào TS. Charles Silva), LEARN (Quản lý Chương trình Suzanna Lipscombe) và các khách mời khác.

Sau rất nhiều nỗ lực, tối ngày 15/03/2018, Bộ phim tài liệu đầu tiên về Giáo dục Hòa nhập cho Trẻ khuyết tật Cao Bằng của MCNV đã phát sóng trên kênh truyền hình quốc gia VTV4.

Phim tái hiện chân thực, sinh động những khó khăn, vất vả mà trẻ khuyết tật và gia đình các em phải trải qua để có thể đến trường và hòa nhập xã hội. Phim cũng nói lên tình yêu vô điều kiện và sự quan tâm, ân cần, chăm sóc mà các thầy cô giáo dành cho các em, giúp các em có cuộc sống tốt đẹp hơn.

Bộ phim tài liệu được mang tên “Con có thể đến trường” được phát sóng lúc 20.30 ngày 15/03/2018 trên kênh VTV4.

Để xem trọn phim, xin mời quý vị bấm vào đây.

Để xem bản giới thiệu phim, xin mời quý vị bấm vào đây.

Đôi mắt đen và sáng, dáng người nhỏ nhắn, giọng hát giàu cảm xúc – đó là những ấn tượng đầu tiên mà cậu học trò nhỏ học lớp 10 để lại trong tôi tại Lễ khai giảng năm học 2017-2018. Tiết dạy đầu tiên của năm học, thật bất ngờ, tôi gặp lại cậu học trò ấy ở ngay trong lớp mình phụ trách với những âm thanh khùng khục phát ra vài lần từ vị trí em ngồi, bờ vai gầy của em thỉnh thoảng rung lên càng làm tôi chú ý. Hình ảnh của em cứ ám ảnh tôi mãi… Mình sẽ giúp  cậu trò nhỏ này – tôi quyết định.

Qua trao đổi với các giáo viên, bạn bè và mẹ của em tôi biết được Em là học trò ngoan, học khá đều các môn, có năng khiếu ca hát và khiêu vũ, thích chơi với bạn gái hơn là bạn cùng giới. Em sống tình cảm, nhất là rất thương mẹ, muốn học tốt để sau này là chỗ dựa cho mẹ và các em. Em không nhớ rõ bị tật khùng khục trong cổ họng và rùng mình từ khi nào nhưng có lẽ cách đây hai năm, những dấu hiệu này thường xuất hiện khi em gặp chuyện buồn/lo lắng nhiều đặc biệt là vào các dịp kiểm tra học kỳ hoặc thi. Tật này đã làm cho em ít tự tin khi nói chuyện hoặc giao tiếp với bạn bè. Có lẽ điều này đã làm cho các bạn trai trong lớp ít chơi với em hơn – Tôi nghĩ.

Vận dụng những kiến thức và kỹ năng sàng lọc sức khoẻ tâm thần (SKTT) mà tôi có được sau khi tham gia các lớp tập huấn về Sức khoẻ tâm thần học sinh và sự hỗ trợ của các Bác sỹ , tôi đã nhận ra em đã bị “Rối loạn TIC”. Đây là một vận động hay phát âm không chủ ý, xảy ra nhanh, tái diễn, không có nhịp và thường liên quan đến một nhóm cơ nhất định. TIC xuất hiện đột ngột và không có mục đích rõ ràng. Các TIC thường không thể kìm nén được, nhưng nói chung cũng có thể làm mất đi tạm thời trong thời gian vài phút đến vài giờ do chủ ý hay do lãng quên.  Trẻ em và vị thành niên là các đối tượng thường bộc lộ các hành vi TIC, chúng thường xảy ra sau một nhân tố kích thích, hoặc do phản ứng lại với các tình huống từ bên trong. Mức độ nặng nhẹ của các TIC rất khác nhau. Có khi TIC biểu hiện gần giống hành vi bình thường, nhưng cũng có thể là TIC rất nặng ảnh hưởng đến học tập và lao động của trẻ. Tư vấn cho gia đình và trẻ có ý nghĩa quan trọng trong việc điều trị rối loạn TIC. Gia đình trẻ bị TIC có thể lo sợ và có các phản ứng khác nhau. Do đó, cần giải thích rõ cho các thành viên gia đình hiểu biết về TIC, không quá lo sợ Tic, không xem TIC là vấn đề gì lớn, đồng thời có thái độ đúng mực với các trẻ có rối loạn TIC. Khi điều trị TIC phải xem xét và tính đến các trường hợp trẻ có bệnh lý kèm theo hay kết hợp không? Trẻ rối loạn TIC cần được điều trị bằng liệu pháp tâm lý và liệu pháp hành vi, thuốc được chỉ định khi Bác sỹ thấy thật cần thiết.

Tôi đã lên kế hoạch cụ thể để giúp em vượt qua sự tự ti, hạn chế dần dần rồi bỏ thói quen đồng thời tăng cường giao tiếp và hoà nhập với các bạn. Đầu tiên, tôi trực tiếp gặp gỡ và trao đổi với em và mẹ em để họ hiểu như thế nào là hội chứng TIC, hướng dẫn liệu pháp hành vi và thư giãn bằng thở bụng để em lựa chọn các giải pháp khắc phục phù hợp. Mẹ em sau khi hiểu vấn đề đã không còn lo lắng, không tạo áp lực và đã luôn luôn động viên em để giúp em thay đổi. Em đã nhận ra vấn đề của mình, tự tin và muốn thay đổi để hoàn thiện bản thân. Mong muốn của em là được hoà đồng cùng với bạn bè trong lớp, một số hoạt động em tự đặt ra cho bản thân để hạn chế rối loạn TIC mà em gặp phải: (i) phát huy sở trường mà em yêu thích như hát/nhảy; (ii) hít thở sâu khi chuẩn bị kiểm tra/thi hoặc có chuyện buồn; (iii) tự hạn chế những tiếng khục khục ở cổ họng để bạn bè không cười nhạo, giúp em tự tin hơn; (iv) liệt kê ra các người bạn trai thân thiết và tin tưởng để trao đổi chia sẻ việc học cũng như các chủ đề bất kỳ; (v) chủ động tham gia với các hoạt động/trò chơi do các bạn nam trong lớp tổ chức.

Hàng tuần, có khi hàng ngày, tôi và giáo viên chủ nhiệm luôn đồng hành để theo dõi tiến triển và động viên em bằng những lời khen kịp thời. Từ đó đã tạo động lực để em thay đổi.

Sau 3 tháng, thời gian chưa nhiều nhưng em đã có những thay đổi đáng mừng. Em đã khắc phục được phần nào tật của bản thân mà chưa phải dùng thuốc. Em chan hòa với bạn bè hơn, tích cực tham gia các hoạt động của lớp/trường đặc biệt là văn nghệ. Điều làm tôi hạnh phúc hơn cả là em đã đạt Danh hiệu học sinh giỏi của học kỳ I và  được các bạn bầu làm Bí thư chi đoàn.

Qua câu chuyện của em và những ngày tháng tham gia với dự án “Chăm sóc SKTT học sinh tại trường học”, tôi thấy rằng SKTT hoặc Rối loạn hành vi (RLHV) là một vấn đề cần được quan tâm trong trường học. Bất kể học sinh nào cũng có thể có vấn đề về SKTT/RLHV và đó là dấu hiệu hay gặp của những học sinh mà chúng ta dễ xếp vào nhóm “học sinh cá biệt”. Không chỉ có học sinh học lực yếu, chưa chăm ngoan mà ngay cả những học sinh ngoan, giỏi cũng có thể có nguy cơ bị RLHV. Nếu chúng ta không kịp thời phát hiện, giáo dục tâm lý có thể dẫn đến hậu quả  xấu.

Nhà giáo không chỉ truyền đạt tri thức, giáo dục đạo đức mà còn có đầy đủ các kỹ năng trong giao tiếp, giáo dục kỹ năng sống để hướng dẫn/hỗ trợ/theo dõi sự thay đổi của học sinh dựa trên các vấn đề gặp phải và mong muốn thay đổi của các em. Để làm được điều đó quả thật là không hề đơn giản nhưng tôi tin rằng nếu có tâm huyết với nghề nghiệp và học sinh  thân yêu, các nhà giáo – những kỹ sư tâm hồn – sẽ thành công.

*MCNV ghi

Trong giai đoạn từ năm 2017 đến năm 2022, thông qua Dự án DISTINCT của tổ chức VietHealth, MCNV được nhận tài trợ từ tổ chức USAID để tiến hành Dự án Phát triển đào tạo Âm ngữ trị liệu tại (ANTL) Việt Nam. Dự án này nhằm mục đích góp phần thiết lập nền tảng vững chắc cho công tác phát triển đào tạo ngành ANTL tại Việt Nam một cách có hệ thống. Đại học Y Dược Tp. HCM và Đại học Kỹ thuật Y – Dược Đà Nẵng tham gia Dự án với tư cách là hai đối tác thực hiện của Dự án. Tổ chức Trinh Foundation Australia (TFA) tham gia với tư cách là Tư vấn chuyên môn cho Dự án.

Trong thời gian từ 13 đến 15/12/2017, tại Tp. HCM, với sự hỗ trợ  về chuyên môn từ tổ chức The Tring Foundation Australia, MCNV và Đại học Y Dược Tp. HCM đồng tổ chức hoạt động “Hội thảo xây dựng Khung chương trình đào tạo chuyên ngành Âm ngữ Trị liệu (ANTL) trình độ Thạc sỹ tại Việt Nam”. Mục đích của Hội thảo là xây dựng khung chương trình đào tạo và Kế hoạch đào tạo chuyên ngành ANTL trình độ Thạc sỹ phù hợp với bối cảnh ở Việt Nam.

Tháng 12 lại về trong cái lạnh của mùa đông vùng cao miền núi, nhưng thầy và trò Trung tâm PHCN&GDHN trẻ khuyết tật Cao Bằng lại thấy thật ấm áp và đầy tình yêu thương. Vì đây là thời gian Trung tâm tổ chức nhiều hoạt động đầy ý nghĩa kỷ niệm ngày Quốc tế Người khuyết tật 03/12.

Được sự hỗ trợ về kinh phí của Ủy ban y tế Hà Lan – Việt Nam, sáng ngày 01 tháng 12 Trung tâm tổ chức cho các cháu đi Siêu thị, vườn hoa và vui chơi tại khu vui chơi “Mặt trời tí hon” Thành phố, tại đây các em rất vui thích khi được tham gia vào các trò chơi như: Lái ô tô, đi tàu điện, chơi thú nhún, nhảy nhà phao…

Học sinh Trung tâm, dưới sự chăm sóc dạy dỗ của cán bộ, giáo viên cùng với những cố gắng của bản thân đã không chỉ đạt được những tiến bộ trong học tập mà trong các buổi sinh hoạt tập thể hàng tuần, các em còn được tập luyện các hoạt động vui chơi, thể dục thể thao đặc biệt là văn nghệ. Vì vậy, chiều ngày 01/12 Trung tâm tổ chức Hội thi văn nghệ, để các lớp có dịp được biểu diễn các tiết mục văn nghệ của lớp mình. 07 tiết mục tham gia đã chinh phục Ban giám khảo, các bậc phụ huynh bằng những ca khúc thật ý nghĩa về những người khuyết tật, và những điệu múa vô cùng duyên dáng nhưng không kém phần sôi động. Kết quả đã đạt: 01 giải xuất sắc, 01 giải nhất, 01 giải nhì, 02 giải ba và 02 giải khuyến khích.

Kết thúc hội thi cô Tô Thị Nga, Giám đốc Trung tâm đã trao quà cho các lớp và phát biểu động viên, khen ngợi tất cả các em học sinh đã có nhiều cố gắng trong các hoạt động chào mừng ngày Quốc tế người khuyết tật.

Khép lại một ngày kỷ niệm, thầy và trò đều vui vẻ, phấn khởi và đây cũng sẽ là một kỷ niệm đẹp của các em  trong thời gian học tập tại Trung tâm.

Một số hoạt động ý nghĩa kỷ niệm Ngày quốc tế người khuyết tật 3/12

Từ ngày 9 đến 11/10/2017, tại thành phố Đà Nẵng MCNV đã tổ chức tập huấn về “Kỹ năng tư vấn sức khỏe tâm thần tại trường học” cho nhóm giáo viên chủ chốt của Trường THPT Vĩnh Linh, Quảng Trị. Tập huấn do hai bác sỹ Bệnh viện Tâm thần Đã Nẵng hướng dẫn. Mục đích lớp tập huấn (i) Cung cấp các kiến thức và kỹ năng cơ bản của các phương pháp tâm lý trị liệu (liệu pháp nhận thức, liệu pháp quan hệ, liệu pháp hành vi, liệu pháp cá nhân và liệu pháp nhóm) (ii) Giáo viên có khả năng phát hiện, hỗ trợ và theo dõi tiến triển của học sinh có rối loạn hành vi (RLHV) bằng các công cụ: SDQ25, test lượng giá Beck, PHQ9) (iii) Lập kế hoạch thực hiện sau tập huấn của nhóm giáo viên.

Đây là lớp tập huấn thứ 2 về kỹ năng tư sức khỏe tâm thần (SKTT) tại trường học cho 12 giáo viên đã được Trường THPT Vĩnh Linh chọn lọc từ các bộ môn tiếng Anh, Toán, Vật lý, Sinh học, Giáo dục công dân … Tập huấn là 1 trong những hoạt động can thiệp của dự án SKTT tại trường học do MCNV và Sở Giáo dục Đào tạo Quảng Trị thực hiện nhằm cung cấp kiến thức và kỹ năng về tư vấn SKTT cho đội ngũ giáo viên. Bằng những phương pháp giảng dạy tích cực: đóng kịch, thảo luận nhóm, trò chơi, đố vui … các giảng viên đã mang đến không khí thảo luận sôi nổi, vui cười của các học viên để giúp họ nắm được các kiến thức cơ bản về rối loạn SKTT và hành vi thường gặp ở học sinh cũng như cách giải quyết vấn đề để giúp học sinh vượt qua các khó khăn của mình.

Cuối đợt tập huấn nhóm giáo viên đã lập kế hoạch thực hiện đến hết 2017 với các nội dung chính: (i) Chuyển tải 1 số kiến thức cơ bản về RLHV cho các giáo viên tự nguyện, thích học hỏi; (ii) Cung cấp thông tin về rối loạn hành vi cho học sinh ở 6 lớp có GV chủ nhiệm đã được tập huấn (iii) Giáo dục tâm lý và theo dõi sự thay đổi cho 15-20 em có RL hành vi.

Cô giáo Trần Nữ Diệu T. giáo viên dạy toán đã tâm sự: “Tôi rất may mắn được tham gia lớp tập huấn này. Lớp tập huấn đã giúp tôi nhận ra những sai sót đã gặp lâu nay trong việc giao tiếp/ứng xử với học sinh. Các kiến thức và kỹ năng của lớp học sẽ giúp tôi ứng dụng không chỉ ở trường học mà còn trong gia đình, trước tiên là với con tôi. Xin cám ơn ban giám hiệu, cám ơn dự án và cám ơn các giảng viên.”

Tại Việt Nam, ngành phục hồi chức năng đã phát triển trong suốt hơn 40 năm qua, tuy nhiên vẫn còn có một khoảng trống còn bỏ ngỏ, đó là Hoạt động trị liệu (HĐTL). Hiện công tác phục hồi chức năng ở Việt Nam vẫn dựa chủ yếu vào Vật lý trị liệu (VLTL) do chưa có một kỹ thuật viên HĐLT được đào tạo bài bản và chuyên nghiệp.

Với sự hỗ trợ từ cơ quan Hợp tác Phát triển Hoa Kỳ (USAID), MCNV đã và đang triển khai dự án 5 năm về “Phát triển ngành đào tạo HĐTL tại Việt Nam” với mục tiêu nhằm thiết lập các điều kiện nền tảng và cần thiết để phát triển hệ thống đào tạo chuyên ngành HĐTL, gồm đào tạo nhóm giảng viên nguồn về HĐTL, xây dựng chương trình đào tạo HĐTL hệ cử nhân và đưa ra các chính sách, khuyến nghị liên quan tới HĐTL tại Việt Nam. Mục tiêu của dự án bao gồm 1) Phát triển một đội ngũ giảng viên nòng cốt về HĐTL cho trường ĐH Kỹ thuật Y tế Hải Dương và ĐH Y Dược thành phố Hồ Chí Minh; 2) Xây dựng chương trình đào tạo về HĐTL hệ cử nhân; 3) Thực hiện thí điểm chương trình đào tạo HĐTL hệ cử nhân tại hai trường ĐH Kỹ thuật Y tế Hải Dương và Y Dược thành phố Hồ Chí Minh; và 4) Thành lập 2 cơ sở thực hành HĐTL để hỗ trợ thực hành trong quá trình đào tạo HĐTL.

Đầu tháng 3/2017, khóa đào tạo Cử nhân ngành HĐTL đã được khai giảng tại ĐH Y Dược thành phố Hồ Chí Minh. Đầu tháng 11/2017, giảng viên ĐH Manipal Ấn Độ đã sang giảng dạy môn chuyên ngành HĐTL tại ĐH Y Dược TP HCM. Ngày 5/12/2017, khóa đào tạo cử nhân HĐTL cũng được khai giảng tại ĐH Kỹ thuật Y tế Hải Dương. Có thể coi đây là những dấu mốc quan trọng trong việc phát triển ngành HĐTL tại Việt Nam.